Po otrzymaniu wezwania na policję lub do prokuratury najpierw sprawdź, w jakim charakterze zostałeś wezwany, czego dotyczy sprawa oraz kiedy i gdzie masz się stawić. Nie ignoruj wezwania, ale nie idź również na przesłuchanie bez przygotowania. To, czy występujesz jako świadek, podejrzany, pokrzywdzony czy osoba wezwana w innym charakterze, decyduje o Twoich prawach, obowiązkach oraz sposobie przygotowania do czynności.
Otrzymanie oficjalnego pisma z policji, prokuratury albo organu Krajowej Administracji Skarbowej może wywołać duży stres. Pierwszą reakcją bywa chęć natychmiastowego pójścia na komisariat i „wyjaśnienia sprawy”. Inni odkładają pismo albo próbują je zignorować. Obie reakcje mogą prowadzić do błędów.
Zanim podejmiesz jakiekolwiek działania, dokładnie przeczytaj wezwanie i ustal swój status procesowy. Świadek ma inne prawa i obowiązki niż podejrzany, a treść odpowiedzi udzielonych podczas przesłuchania może mieć znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania.
W tym artykule wyjaśniam:
Wezwanie dotyczące działalności firmy
Szczególnej ostrożności wymagają przesłuchania dotyczące faktur, podatków, dotacji, umów, rozliczeń albo decyzji podejmowanych w spółce.
Samo wezwanie w charakterze świadka nie oznacza, że jesteś podejrzany. Warto jednak jeszcze przed przesłuchaniem ocenić, czy pytania mogą dotyczyć również Twoich własnych decyzji lub obowiązków. Odpowiadanie z pamięci o dokumentach firmowych albo składanie zbyt kategorycznych oświadczeń może później utrudnić wyjaśnienie sprawy.
Ryzyka związane z przesłuchaniem przedsiębiorców, właścicieli firm oraz członków zarządu szczegółowo opisałam w poradniku na portalu Sprawny Przedsiębiorca.
Wezwanie na policję – przewodnik dla przedsiębiorców1 Dokładnie przeczytaj wezwanie
Sprawdź przede wszystkim:
- kto Cię wzywa – policja, prokuratura czy organ KAS,
- w jakim charakterze masz się stawić – świadka, podejrzanego, pokrzywdzonego albo innej osoby,
- termin i miejsce czynności,
- sygnaturę sprawy,
- dane osoby prowadzącej postępowanie.
Jeżeli treść wezwania jest niejasna, nie próbuj samodzielnie domyślać się, czego dotyczy sprawa. Możesz skontaktować się z jednostką wskazaną w piśmie albo wcześniej skonsultować wezwanie z prawnikiem.
2 Ustal, jakie masz prawa i obowiązki
Zakres Twoich praw zależy przede wszystkim od tego, w jakim charakterze zostałeś wezwany.
| Świadek | Podejrzany |
|---|---|
|
Świadek ma obowiązek stawić się na wezwanie i złożyć zeznania. Nieusprawiedliwiona nieobecność może skutkować karą pieniężną, a także zatrzymaniem i przymusowym doprowadzeniem. Świadek nie musi jednak odpowiadać na każde pytanie. Zgodnie z art. 183 § 1 Kodeksu postępowania karnego może uchylić się od odpowiedzi, jeżeli mogłaby ona narazić jego lub osobę dla niego najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Osoba najbliższa dla oskarżonego może natomiast skorzystać z prawa do odmowy składania zeznań. |
Podejrzany znajduje się w innej sytuacji procesowej. Może odmówić składania wyjaśnień w całości albo odmówić odpowiedzi na poszczególne pytania bez podawania przyczyny. Ma również prawo korzystać z pomocy obrońcy. |
Prawo do odmowy odpowiedzi nie oznacza prawa do podawania nieprawdy. Jeżeli nie pamiętasz określonych okoliczności, powiedz o tym wprost.
3 Nie przygotowuj „wersji wydarzeń”
Przed przesłuchaniem warto uporządkować daty, dokumenty i przebieg wydarzeń. Nie należy jednak uczyć się przygotowanej historii ani uzgadniać zeznań z innymi osobami.
W szczególności:
- nie zgaduj i nie uzupełniaj luk w pamięci przypuszczeniami,
- nie usuwaj wiadomości, dokumentów ani danych,
- nie ustalaj z innymi osobami wspólnej wersji wydarzeń,
- nie wypowiadaj się stanowczo o treści dokumentów, których dokładnie nie pamiętasz.
Jeżeli określone informacje wynikają z umowy, faktury, korespondencji albo dokumentacji księgowej, możesz powiedzieć, że udzielenie precyzyjnej odpowiedzi wymaga sprawdzenia dokumentów.
4 Dokładnie przeczytaj protokół
Po zakończeniu przesłuchania przeczytaj protokół przed jego podpisaniem. Sprawdź, czy Twoje wypowiedzi zostały zapisane zgodnie z ich rzeczywistym znaczeniem i czy nie pominięto istotnego fragmentu odpowiedzi.
Jeżeli zauważysz nieścisłość, poproś o jej poprawienie. Osoba uczestnicząca w czynności może zgłosić zastrzeżenia dotyczące treści protokołu, które powinny zostać w nim odnotowane.
Dlaczego przed przesłuchaniem warto skonsultować się z prawnikiem?
Konsultacja z adwokatem lub radcą prawnym nie oznacza, że masz coś do ukrycia. Pozwala natomiast świadomie przygotować się do czynności i ograniczyć ryzyko błędów wynikających ze stresu.
Prawnik może:
Potrzebujesz pomocy przed przesłuchaniem w Poznaniu lub okolicach?
Przeanalizujemy treść wezwania, ocenimy możliwe ryzyka oraz ustalimy, jak przygotować się do przesłuchania.
Skontaktuj się z Kancelarią